woensdag 8 maart 2023

bloembollen

De narcissen en sneeuwklokjes staan in bloei. Ik kreeg ze ooit van een vrouw uit Rotselaar. Ze woonde in een straat waar ik elke dag langskwam om naar het werk te fietsen. Haar tuin was echt prachtig. De voortuin stond prachtig in bloei met bollen en een magnifieke magnolia. Op een dag zag ik haar in de tuin werken en stopte ik om haar te complimenteren met haar schitterende tuin. Ze gaf me een woordje uitleg en ze gaf enkele sneeuwklokjes en narcissen mee. Ik plantte ze met veel liefde één per één in de siertuin. Die enkelingen zijn nu al mooie trosjes geworden. Ik zou al die bollen graag verplaatsen naar een stuk dichter bij het huis. 
Achter deze sneeuwklokjes zie je helleborus. 



Links een foto uit 2021. De 'trosjes' waren toen nog merkelijk kleiner, alhoewel ze er toen vast ook al drie jaar stonden.
 


 

Voorjaarslekkers

Alhoewel de lente nog niet voelbaar is, kondigt ze zich wel aan in de tuin. Dat betekent dat er heel wat lekkers te vinden valt. Hieronder lees je over het blad van groenten, (on)kruiden en vaste planten, vruchten, bloemen en wortels die je in het vroege voorjaar kan eten uit de tuin.

Eetbaar blad

Blad van groenten

De veldsla verschijnt op verschillende plaatsen in de moestuin omdat we die altijd in bloei en in zaad laten komen. We hebben geen rucola (raketsla), maar ik denk dat die ook ongeveer nu lekker blad kan produceren als je hem laat uitzaaien.

Ook de venkel komt reeds piepen. Dit zijn de lekkerste, zachtste blaadjes, maar we willen de planten niet fnuiken in hun groei dus oogsten we niet veel.

 

Blad van kruiden

Verschillende kruiden komen al boven. Bieslook, wilde marjolein (oregano), pimpernel, tijm,..

 
De onkruiden steken ook de kop op. Er zijn er zelfs in overvloed. Velen hebben eetbaar blad, en dat blad is bovendien nu het smakelijkst. Wanneer de planten gaan bloeien wordt het blad minder mals en vaak bitter en soms zelfs giftig (bv speenkruid).In onze tuin vinden we: kleine veldkers, kleefkruid, paarse dovenetel, zuring, hondsdraf, klaver (witte en rode), brandnetel, madeliefje, brunel, speenkruid, winterpostelein, paardenbloem.

    


 

Deze kruiden zijn ideaal voor een verkwikkende voorjaarsthee, of om gewoon een blaadje in je mond te stoppen tijdens het tuinieren.

Deze webpagina biedt een mooi overzicht van onkruiden met een beknopte beschrijving van de eetbaarheid.

Blad van tuinplanten

Van de vaste planten hemelsleutel (sedum) en monarda kan je het jonge blad eten. Het blad van sedum is fris en knapperig en hebben we in overvloed, maar van monarda willen we graag de schitterende en mooie bloemen, dus oogsten we geen blad nu.
 

Van frambozen- en bramenblad wordt ook een (geneeskrachtige) thee getrokken. Een google zoekactie leert me dat je het gedroogde blad zelfs als versterkend voeder kan aankopen voor paarden en konijnen. Maar evengoed is frambozenbladthee verkrijgbaar in de handel.

Vruchten

Met wat geluk kan je nog rozebottels vinden.




Eetbare bloemen

De katjes van de hazelaar zijn zeer voedzaam. Ik heb het nog nooit geprobeerd maar vond er veel info over online. In dit artikel lees je waarvoor je ze onder andere kan gebruiken.



Ik zag ook al de eerste bloem van de paardenbloem. Ik maakte er ooit een paardenbloemgelei mee (recept). Een aanrader maar het vraagt wel wat plukwerk en je krijgt bruine vingers van het stuifmeel. Je kan ook een bloemetje plukken en zo opeten, maar je krijgt er wel gele sporen van aan je snoet!



Ook de forsythia bloei reeds. De bloemetjes zijn eetbaar maar worden blijkbaar voor allerlei verzorgingsproducten gebruikt ook. Hier vond ik een artikel met 11 recepten (eetbaar en verzorging) met forsythia bloemen.





Eetbare wortels

Er zijn heel wat eetbare wortels te vinden in de tuin. De wortels van daglelie (blogposts) zijn blijkbaar eetbaar, maar die probeer ik niet, want we willen de bloemen eten!

Voor kweek geldt het tegenovergestelde. Van dit onkruid (dat heel erg op gras lijkt) wil ik absoluut elk laatste stukje wortel verwijderen! Ik heb het nog nooit geprobeerd maar de wortel kan op verschillende wijzen geconsumeerd worden, onder andere roerbakken, thee of vermalen tot meel. De smaak zou best zoet zijn.

Paardenbloemwortel probeerde ik wel al eens. Ik droogde enkele uit de moestuin verwijderde wortels en versneed ze in kleine stukjes voor in de thee. Gewoon omdat ik las dat het zo voedzaam was. Ik had niet de indruk dat het extra smaak aan de thee gaf. Soms at ik gewoon een brokje. De smaak daarvan was niks speciaal, maar ook niet slecht. Ik zou het nog wel eens doen, maar het is echt een pittig werkje om alle aarde uit de wortel te verwijderen. Paardenbloemwortel werd net als chicorei als koffievervanger gebruikt in tijden wanneer geen koffie beschikbaar was of voor wie minder cafeïne wil nuttigen.

Speenkruid heeft ook eetbare knolletjes, die in deze periode van het jaar het meest voedzaam zijn. De plant trekt als het ware al zijn energie of 'stoffen' terug in de wortel tijdens de wintermaanden om vroeg in het voorjaar al snel te kunnen groeien. Ik proefde de knolletjes ooit eens rauw maar vond het maar niks. Ik vermoed dat het geroerbakt met wat kruiden wel kan smaken, maar daarvoor hadden we te weinig knolletjes.

Tijdens mijn research voor deze blogpost ontdekte ik dat ook de wortel van ridderzuring eetbaar is. Dat zou ik wel eens willen proberen, die wortels kunnen namelijk soms best vlezig, sappig en groot (makkelijk schoon te maken) zijn.

Andere klassieke eetbare wortels zijn deze van chicorei en lisdodde. Beide planten hebben we voorlopig niet. Lisdodde groeit in een vochtige omgeving. Ik probeerde er reeds te planten, maar de plantjes overleefden niet. Last but not least is de wilde peen (wortel) te vermelden. Deze is vaak heel vezelig naar mijn ervaring. Wij hebben deze wortels hier en daar in de tuin, maar je vindt er hier in de buurt overvloedig in wegbermen.

zondag 3 juli 2022

De mooiste en lekkerste bloemen


De mooiste en lekkerste bloemen  zijn sowieso monarda en daglelie. Ik val in herhaling want ik schreef er hier in 2021 en hier in 2020 al over.
Hieronder wat fotootjes van dit jaar.




















 

Toertje in de moestuin

 In deze blog wil ik niet schrijven over de klassieke moestuingroenten, maar af en toe wil ik jullie toch meenemen naar de moestuin voor enkele minder klassieke eetbare planten, of een minder klassiek gebruik ervan. Daarnaast laat ik graag de bessenoogst zien.

Tussen de erwtjes staat korenbloem in verschillende kleuren. Het zaad heb ik zelf geoogst uit de tuin één van de voorgaande jaren.


De erwtjes zijn klaar, maar vergeet niet dat het blad ook eetbaar is, lekker knapperig, en met erwtjessmaak.

De kruisbessen zijn zeer goed dit jaar. We aten de volledige struik leeg. Vorige jaren leek de struik ziek, de bessen werden zuur en glazig voor ze rijp waren. Voor de jostabessen geldt hetzelfde. Meerdere jaren vond ik het juiste moment niet om ze te oogsten. Eerst waren ze niet rijp, en daarna snel overrijp. Dit jaar zijn ze prima. Mijn intuïtie zegt dat ze in de mislukte jaren te weinig water hebben gehad.

Hier en daar kunnen we al blauwe bessen oogsten, een handjevol per dag. Ze hebben ook een goed jaar, én ze hebben zelfs wat extra water gekregen. Het resultaat mag er zijn.

Deze plant heet brunel of bijenkorfje. Ik zag hem vorig jaar voor het eerst in een stukje gazon dichtbij de moestuin. Dit jaar zie ik hem op vele plaatsen in het gazon en in de moestuin. In het voorjaar liet ik deze plant staan, zonder dat ik wist wat het was. Ik herkende het niet als één van de veelvoorkomende soorten onkruid en was nieuwsgierig wat het zou worden. Ik vind het een mooie aanwinst, want hij is bijvriendelijk, en het jonge blad is eetbaar. Volgend voorjaar zal ik het blad wél herkennen en dus proeven.


De oogst van vandaag. 
Grote witte kom: Rode en zwarte bessen en josta.
Aardbeibakje: vossenbes, blauwe bes, braam, rode bes, gele en oranjeroze framboos.
Verder: De schillen van erwtjes, een pot vol boontjes, en de houwtjes van radijs.

Over kruisbloemigen in de moestuin

Veel groenten komen uit de familie van de kruisbloemigen. Enkele voorbeelden zijn: alle kolen zoals bloemkool, broccoli, witte kool, boerenkool; radijs; raapsoorten en ook mosterd. Hun bloemblaadjes staan kruisgewijs ingeplant, vandaar de naam.

Eet alle onderdelen

Van kruisbloemigen zijn voor zover ik weet alle onderdelen eetbaar (natuurlijk zoek ik het altijd even op voor ik iets opeet). Welke delen?
  • De stengel: Een bloemkool of broccoli gekocht? Wij eten de dunne steeltjes mee op. De dikkere stam kan in een soep, of ook meegebakken indien je de vezelige schil verwijdert.
  • Het blad: van sommige kruisbloemigen eten we het blad, zoals bij boerenkool. Maar ook het blad van radijsjes is eetbaar, alhoewel er prikkelige haartjes op groeien. Ook van bloemkool en spruitjes kan je het blad goed eten.
  • De bloemen: laat je kruisbloemige plant gerust staan na de oogst. Ze bloeien rijkelijk en zeer mooi. De bloemetjes zijn eetbaar.
  • De hauwtjes: De hauwtjes zijn de onderdelen van de kruisbloemige waar de zaden zich in ontwikkelen. Net na de vorming van de bloem komen ze tevoorschijn. Eet ze wanneer ze jong, sappig en krokant zijn. Je moet ze bijna op de juiste dag eten want ze worden snel droog en vezelig, maar het loont de moeite!
  • De zaden: Laat je de houwtjes aan de plant, dan vormen zich hierin de zaden. Laat ze in je moestuin staan, en je krijgt spontane kruisbloemigen. Of eet ze op. Zoals bijvoorbeeld bij mosterd.

Er zijn ook wilde kruisbloemigen

Heel wat lekkere en gezonde wilde planten zijn ook kruisbloemigen. Denk aan veldkers, mosterd, raapzaad, barbarakruid, raketsoorten, herderstasje, look zonder look en pinksterbloem. Dit zijn maar enkele voorbeelden van planten die ik ken en die dus bij ons te vinden zijn. Ik heb ze ook allemaal al geproefd.

Enkele voorbeeldjes uit de tuin

 

Op de eerste foto zie je de mooie bloemetjes van een raapsoort die is doorgeschoten en in bloei staat. Die is spontaan verschenen tussen de aardbeien. Daarmee bedoel ik dat ik die niet heb gezaaid op deze plaats. Volgens mijn ervaring (ik vind er geen info over terug) bloeien raapjes paarser dan radijzen. Verder zie ik weinig verschil.

 

Op deze foto's uit de moestuin zie je doorgeschoten radijzen. We later er hier en daar eentje staan die toch niet de mooiste radijs vormt. We eten de houwtjes. Zonder overdrijven zou ik zeggen dat op de foto links slechts een vijftal radijzen staan, en dat je daar dagelijks een 100-tal houwtjes van kan oogsten. Ze zijn veel minder pikant dan radijsjes en zijn heerlijk fris en knapperig.

Een koolsoort in bloei. Ik heb meerdere koolplanten staan die zeker al 3 of 4 jaar oud zijn. Ze hebben ondertussen al hele dikke, verhoutte stengels. Sommige zijn boerenkool, maar is zijn ook nog andere waarvan ik niet weet wat het ooit was. Er zijn er zeker enkele die ik van Jan V kreeg. Ze hadden het te lastig met de slakken, en vormden nooit echt een kool. Ze mochten echter blijven staan om door te groeien en bloeien. Ik snoeide ze wel al elk jaar terug, maar ze blijven terugschieten. We kunnen er blad en bloem van eten. Vaak eten we ook de smalle, knapperige stengeltjes net voor de bloei (dat is dan mini-brocoli).






 

zondag 19 juni 2022

Bloemetjes

Hieronder wat foto's van bloemetjes uit de tuin.
Het bijenkorfje uit de moestuin. Ik schreef er al over in deze post.
Juffertje in 't groen. Lees hier meer


Klavertjes

Verbena

Komkommerkruid of bernagie met een bijtje.



Kaasjeskruid met een hommel.

Monarda die nog niet bloeit;

Eéndagsbloem